Aslında ‘başarının sırrı’, ’10 adımda başarı’ gibi bir dolu zırva havada uçuşurken bu tarz bir makaleye pek merak salmazdım. Ama bu başlıkta beni çeken şey ‘Soru’ idi. Zira biz girişimci geçinen girişkenler sürekli konuşuyoruz ve tahliller yapıyoruz kendimizce ama bir şeyleri sürekli atlıyoruz; ‘Sormak’

”Real success comes from the quality of your relationships and the emotions that you experience each day.”

Geoffrey James

Geçen ay Baybars Bey Elmacıpazarı Adana ofisimize ziyarete gelmişti. Kendisiyle uzun uzun sohbet edip bir yandan da iPad’i ile alakalı bilgi vermiştik. Baybars Bey bana kendi kaleme aldığı ‘Otobüsten İndim BMW’ye Bindim’ kitabından bahsetti. Daha sonra bir vesile ile Türkiye’de bu kitabı ilk okuma şansı yakalayan kişi oldum. Normalde çok hızlı kitap okuyabilen bir adam değilim ancak 3-4 saatte kitabı bitirmiştim. Kitapla alakalı yorumlarımı elbette bloguma yazacaktım bir gün ancak Baybars Bey’in kitabı bitirdiğimi hissetmişcesine beni arayarak ilk yorumlarımı sorması kendisinin kitabına ve anlatılan hikayeye ne kadar önem verdiğinin göstergesiydi. Dile getirmeden edemeyeceğim.

Evet şimdi kitapla alakalı yorumlarıma geçeyim;

1. Öncelikle kitabın Türk okuyucusunun alışkanlıkları göz önünde bulundurularak yazıldığını söylemek istiyorum. Gerek punto büyüklüğü gerek kanıt niteliğindeki fotoğrafların kitapta yer alması gerekse de içimizden birisi tadında bir anlatım dilinin kullanılması dikkatimi çeken ilk fiziki özellikler.

2. Anlatılan hikayenin bir şekilde girişimcilikle ilişkilendirilmesi de güzel bir detay ancak kitapta yer alan bu detayların ‘girişkenlik’ ile de tarif edilebileceği konusunda tereddütlerim yok değil.

3. (Belki de kitapla alakalı en önemli yorumum) Bence kitap hikaye ve klavuz olarak ikiye ayrılıyor. Kitabın sarı renkli kısımları Türk girişimcileri için tam bir klavuz görevi görecektir diye tahmin ediyorum. Elinde bir miktar parası ve değerli bir iş fikri olan şahısların ‘şimdi ne yapacağım ben?’ demesinin önüne geçecek olan müthiş değerli bölümler bu sarı renkli alanlar. Ki ben o kısımları 2 defa okudum.

4. Bazı olaylara manevi bir boyut katılması da ayrı bir tebessüm sebebiydi benim için. Zira Baybars Bey’in anlattıklarına yakın şeyler benim içinde geçerliydi.

5. Baybarys Bey’in bir çok seminerinde benzer hikayeleri dinleyenler için bir kez de kitaptan okumak sıkar diye düşünenler için müjde; ilginç şekilde sıkılmadan okunuyor bu kısımlar da. Hem hikayelere yenileri eklediği için hikayeler arasında kurulan ilişkiler de keyif veriyor.

6. Dragons’ Den Türkiye detaylarını açıkçası yeterli bulmadım. Kısa ve öz yazılmaya çalışılmış ama bence o projelerin tamamı birer ‘case study’ olacak değerdedir. Bir kez de burdan dile getirmiş olayım; tüm ejderler Dragons’ Den’deki girişimcilik hikayelerini daha detaylı kaleme alırlarsa neden işler yürümedi veya nasıl başarılı oldu bizler de aydınlanmış oluruz.

7. Baybars Bey’in Otobüsten İndim BMW’ye Bindim ismini seçmesi ilk önce beni düşündürse de vermek istediği mesajı bizzat kendisinden dinlediğim için bu kısma çok takılmadım. Ama takılacak kişilerin olabileceği aklıma geldi ve nitekim öyle de oldu. Kitabın özünde verilmek istenen mesaj abartılı da olsa kitabın adında da verilmiş aslında. Baybars Bey diyor ki; Ey Türk girişimcisi. Ben de sizin gibi orta halli bir aileden, normal standartlarda yetişmiş bir insanım. Herkes gibi ben de otobüse bindim vakti zamanında. Ama öyle birşey yaptım ki bir gün; o otobüsten indim BMW’ye bindim. İşte o şey kısaca şu şekilde özetlenebilir: ‘Kilis’te pekmezi olanın sineği Bağdat’tan gelir’..

‘Doğru iş fikri, girişkenlik ve inanç.. İşte olayın özeti budur.’

Türk girişimcisinin önüne, anladığı dilden bir kitap koyduğunuz için teşekkürler Baybars Bey.

Konuyla ilgili yazacağım gelecek yazılar:

1. Çırağım Olur Musun Türkiye? 2. Girişimcilik mi girişkenlik mi?

Girişimcilikle alakalı geçmiş yazılarım:

1. Girişimciliğin 10 Temel Kuralı 2. Girişimci Demek Gözü Kara Demek Değildir!..  3. Haddini Bilmek 4. Bakmak Ve Görmek  5. Vantage Point -2

Gercek markalar, pazarlama bölümlerinden ya da reklam ajanslarindan cikmaz. Magaza tasarimindan mekan secimine, egitiminden üretime, ambalajdan satin almaya kadar sirketin yaptigi her sey markayi ortaya cikarir. Güclü markasi olan sirketlerde üst düzey yöneticilerin bir karar verirken su soruyu sormalari gerekir: “Markanin gücünü arttirir mi azaltir mi?”

Howard Schultz

Apple’a olan hayranlığım adeta MacBook’umu kullandığım her saniye artıyordu. Bu hayranlığın asıl sebebi olan deha ise hayatıma yavaş yavaş girmeye başlamıştı; Steve Jobs…

Steve ile alakalı en önemli detay bana göre O’nun inancıdır. Dini anlamda inançtan bahsetmiyorum. O’nun yarattığı markaya ve ürünlere olan inancı. Tüm dünyayı değiştireceğini düşünen ve sonunda bunu gerçekleştirebilen bir inançtan bahsediyorum..

Steve gerçek anlamda bir dahiydi. Hep en iyiyi bekledi ekibinden. Hatta onlara kendilerinin bile hayal edemediği işler yaptırdı. İnsanların hayatını değişitirebilmek için bunu yapmalıydı. Tıpkı benim hayatımı değiştirdiği gibi.

Ben kendi adıma O’nun ölümünden duyduğum üzüntümü bir çok platfomda dile getirmeye çalışıyorum. Ancak itiraf edeyim hiç tanışmadığım birisi için bu kadar üzüleceğim aklıma gelmezdi.

Kendi adıma sana sonsuz teşekkürlerimi iletiyorum sana Steve. Huzur içinde uyu!

NOT: Adeta bir klavuz niyetine arada okuyup kendi hayatıma entegre etmeye gayret ediyorum bu yazıdaki maddeleri. Sizin de işinize yarayabilir..

Girişimciliğin 10 temel kuralı
Birçok insan girişimci olmak istese de, başarılı bir girişimin nasıl başlatılacağı ve sürdürüleceği temel bir sorundur. İşte size yıllar boyu yaptığım incelemelere dayanak geliştirdiğim girişimciliğin 10 temel kuralı;

1. İyi bir iş fikri gezerken keşfedilir! Gitmediğiniz yere gitmeli, konuşmadığınız insanlarla konuşmalı, fiyatları kıyaslamalı ve bolca gözlem yapmalısınız. İş fikirleri oturduğunuz yerden keşfedilmez. Harekete geçmek ve yeni enformasyonlara ulaşmak gerekir. Hiçbir yere gitmiyorsanız, normalde hiç okumadığınız dergileri okumak, ziyaret etmediğiniz internet sitelerine bakmak gerekir.

2. Müşteriyle başlayın! İşe ofis açarak değil, müşteri bularak başlayın. Bir hayali kontrol etmenin en iyi yolu, o hayal için para ödeyecek biri olup olmadığını öğrenmektir. Bir ofis açıp bir yıl müşteri arayıp kimseye bir şey satamazsanız, tüm ofis maliyeti, bir yıllık emeğinizin karşılığı uçar gider. İşin başında tüm konsantrasyonunuzu müşteri bulmaya verin.

3. Yazılı Bir Planınız Olsun! İş planı, bir film senaryosu gibi gelecekte neler olacağını bütünsel olarak sunan bir belgedir. Hangi adımları ne zaman atacağınızı, hangi giderleri ne zaman yapacağınızı, hangi gelirleri ne zaman elde edeceğinizi gösterir.

4. Büyük Düşünün! Bir kafe değil, bir kafeterya zinciri açmayı hayal edin. Büyüme, işi büyütme hayali olmayanlar, küçük kalıp büyük balıklara yem olabiliyorlar. Bir işi büyütmek demek, işi markalaştırmak ve sistemleştirmek demektir. Bir işi küçük bırakırsanız, her işi kendisi yapan küçük işletme sahibi olarak kalırsınız.

5. Yaratıcılık ve sıra dışı düşünme, paranın ikamesidir! Paranızın olmadığı için harekete geçmediğinizi söylemeyin. Yaratıcılığınızı kullanın. Samanlıkta iğne aramak için tek tek samanları gözden geçirmek yerine bir mıknatıs kullanın.

6. Sıra Dışı Olun! Potansiyel müşterilerin rakiplerinizden değil, sizden almak için bir nedeni olmalı. Daha güzel, daha iyi, daha hızlı, daha ucuz, daha şık, daha basit, daha pahalı gibi tanımlanabilecek bir özelliğiniz olmalı. Rakiplerinizle aynı olursanız, potansiyel müşterilerin sizi onlardan ayırabilmek için bir imkanı olmaz.

7. Bir iş, çevreyle kurulur ve büyür! Bir işi büyütmek için paradan çok imkanları, yetkileri olan insanlar gereklidir. Sizden mal alacak bir satın alma müdürüyle sizi tanıştıracak kişi, nakit paradan daha değerlidir. Sürekli insanlarla tanışın ve mutlaka onlara işinizden söz edin. Kaynakları ve fırsatları size başka insanlar getirir. Sadece mal kaynağı ya da müşteri değil, sizinle çalışacak elemanlar ya da ortaklar da gereklidir.

8. Ürün değil, işletme önemlidir! Bir ürüne âşık olacak kadar sevmek değerlidir; ne var ki, ürünler geçici, ürünler geliştiren, üreten ve satan işletmeler kalıcıdır. Dolayısıyla sadece bir ürüne saplanıp kalmadan ürün üretme kapasitesine odaklanmak gerekir.

9. İyi bir tanıtım yapın! Girişimciliğin başında başarıyı belirleyen şey tanıtımdır. İnsanlar tanımadıkları şirketlerden bilmedikleri ürünleri satın almazlar. Açılış etkinlikleri düzenlemek, yerel ya da ulusal gazetelerde haberler çıkarmak, internet ve sosyal medyada kendimize sayfalar oluşturarak insanları ürün ve hizmetlerimiz hakkında bilgilendirmemiz gerekir.

10. Yapabildiğinizin en iyisini yapın, mükemmeli hedeflemeyin! İş hayatında mükemmeli yapmak idealdir; ama girişimciliğin başında elinizden gelenin en iyisiyle yetinmeniz gerekir. Mükemmel olanı yapmak için bazen çok para ve zaman gerekir. Bazı girişimciler de ikisi de olmadığından hiçbir şey yapmamayı tercih ederler. Harekete geçmek ve yapılabilenin en iyisini yapmak esastır. Girişimciliğin izleyen evrelerinde ise mükemmeli başaranlar markalaşırlar.

Melih Arat

Sevgili takipçim, bir soru da ben sorayım; Bir firma hakkında bilgi edinmek için ilk ne yapıyorsun? Sen düşünürken ben araştırmaların sonucunda edinilen gerçeği söyleyeyim: g.o.o.g.l.e. Yani insanlar bir firma hakkında bilgi edinmek için öncelikle internettin abiye soruyorlar. Sonra karşısına çıkan ilk siteler arasında firmanın web sitesini buluyor ve hemen incik cincik edip neredeyse her bişeyine bakıyorlar. Ben ilk kez girdiğim bir sitede genel anlamda bir bakış atar ve anında şirkete puanını veririm, ne yalan söyleyeyim.. İkinci baktığım kısım genelde ‘hakkında’ bölümü, sonra ‘ürünler’ veya ‘hizmetler’ kısmına bakarım. Tabi mutlaka da ‘iletişim’ sayfasına da özellikle bakarım.

Peki nedir bu yazının amacı kardeşim? Ne anlatmaya çalışıyorsun diyenlere hemen açıklayalım;

1. Web siteniz kıyafetinizdir: İnsanlar görünüşleriyle karşılanır, kişilikleriyle uğurlanır demişler. Web sitenize ilk defa bakan kişi sizi o dakikada yargılar. İyi veya kötü ama bir şekilde puanınızı verir. Çok kaliteli işler yapıyor olabilirsiniz. Ama bunu bilmeyen bir kişi ilk yargıyı kötü verirse bu imajı düzeltmek epey zaman alabilir.

2. Ulaşılamıyorsanız insanlar size tereddütle yaklaşır: Bir düşünelim; insanlar artık Cumhurbaşkanına bile oturduğu yerden (twitter vb.) erişebiliyor değil mi? Peki bir firma kolay ulaşılabilirlik konusunda web sitesini kullanmazsa çağın kaç yıl gerisinde kalır?

”Kısacası web siteniz sizinle müşterinizin tokalaşıp tanışmasıdır.”

3. Firmanız müşterilerinizi gülümsetebildiğiniz kadar başarılıdır!: Yukarıdaki maddede de belirttiğim gibi; sizinle tokalaşıp tanışan kişi sizi sıcak bulursa (yani web sitenizden korkup kaçmazsa) naçizane eleştirilerini de yapacaktır. Belki bu nazik davranışınızdan ötürü etrafındaki insanlara sizi tavsiye de eder. Belki de eksik ya da hatalı bir yanınızı tatlı bir dille size iletir. Ama yok eğer web siteniz kötü bir izlenim bıraktıysa o kişi üzerinde, emin olun size arkasını döner dönmez hakkınızda ileri geri konuşmaya başlayacaktır (sözlükler, forumlar, twitter).. Bu olay mağazanıza gelip memnun kalmaması ve çıkıp etrafındaki arkadaşlarına anlatması gibi birşey de değil ki.

”Maalesef bu fikrini internettin abimize söylemesi demek tüm dünyaya anlatması demektir!”

4. Yeni gezegenimizin adı İnternet: Öyle bir hayat düzeni yaşıyoruz ki; insanlar sokaklarda gezdikleri kadar internette de geziyorlar. İnternet yeni bir dünya adeta ve bu dünyada yaşıyorlar insanlar.. Eskiden çarşı pazarda satılan ürünler hala satılmaya devam ediyor. Ama artık bir de internette açılan tezgahlar var. Hala billboardlara, gazetelere, tv’lere reklamlar giriliyor. Ama bir afişte internet için gerekli. Zira insanlar o gezegenin ülkelerinde, şehirlerinde, sokaklarında da geziniyorlar sık sık. Dedim ya orada da bir hayat var.. Ve siz bu insanlara reklam ve/veya satış yapmak istiyorsanız onların dolaştıkları sokaklarda olmalısınız. Onlarla aynı hayatı paylaşmalısınız..

”Bir şirketin mutlaka bir web sitesi olmalı”

mantığıyla zırvaladıklarım böyle. Ama kafamdaki şimşekler durmuş değiller işin aslı. Planladığım diğer yazılar;

Her Firmanın Bir Blogu Olmalı – Sosyal Medyada Olmak Ya Da Olmamak – Kişisel Markalaşma – Hangi Sosyal Mecraya Neden Girilmeli?

Seth Godin’in bir kitabında anlattığı bir konudan bahsedeceğim kısaca. (Bu ‘kısaca’ kelimesinden sonra kaç paragraf yazacağımı çok merak ediyorum. Du bakalım..)

İşinizde vazgeçilmez olmayı düşündünüz mü hiç? Ya da hiç kimse vazgeçilmez değildir diyenlerden misiniz? Bence işimizde vazgeçilmez olmak için birçok neden var aslında. Sadece size yap denilen şeyleri yapmakla yetinmeniz belki garanti ve sorunsuz bir iş akışını doğuracaktır. Ama sizi diğerleri kategorisinde kalmaya ve kolaylıkla üzerinizin çizilmesine de sebep olacaktır. Neden üzeri çizilen siz olasınız ki? Bir diğer sıkıntı da diğerleri kategorisinde olursanız aldığınız maaş en alt seviyelerde olacaktır maalesef. Neden mi? Çünkü sizden bir sürü var demektir piyasada ve kolaylıkla sizin yaptıklarınızı daha uygun ücrete veya aynı ücrete yapacak tonlarca eleman bulabilir işvereniniz. Siz kendinizi bu şekilde konumlandırmak istemiyorsunuz biliyorum ama dost acı söyler. Gerçek bu!

‘Peki ne yapmalıyım?’ dediğinizi duyar gibiyim. O zaman başlıkta hissettirdiğim gazı sizlerinde yüklenmeniz şart. Siz de bu motivasyonda olmalısınız. Zira önce motive olacaksınız ki vazgeçilmez olmanın yollarını arayasınız. Ben en genel anlamda şöyle açıklayabilirim bu yolları; kolayca vazgeçilen eleman olmak istemiyorsanız alışılmışlık çizgisinden sıyrılmalısınız. Etrafta o kadar çok tek düze adam varki, azıcık farklı olsanız değerleniyorsanız, sıyrılıyorsunuz. Ama bununla yetinmemek lazım. Sürekli yeni şeyler düşünmeli ve yaptıgınız işe bir katma değeriniz olmalı. İnsanlar size her baktığında farklılığı görmeliler.

Bu alışılmışlık çizgisinden sıyrılma yollarından daha detaylı şekilde bahsedeceğim ilerki yazılarımda. Şimdlilik kafanızda bir soru işareti oluşturmak yeterli benim için